Kağız üzərində keçirilən sınaq imtahanları hələ də məktəblərdə, hazırlıq kurslarında və tədris mərkəzlərində ən çox istifadə olunan yoxlama formasıdır. Buna görə də şagirdləri blok və buraxılış imtahanlarına, monitorinq və liseylərə qəbul imtahanlarına hazırlaşdırmaq, onlarda cavab kartı ilə işləmə vərdişləri yaratmaq vacibdir. Bu ehtiyacı nəzərə alaraq Testbank.az olaraq müəllimlər üçün onlayn formada cavab kartı formalaşdıra biləcəkləri və həmçinin nəticələri sadəcə telefonla (və ya skaner) ilə oxudaraq nəticələri dəqiqələr içində əldə edə biləcəkləri alətlər yaratdıq. Bu yazıda cavab vərəqlərini necə hazırlamaq, çap etmək, telefonla skan etmək və nəticələri avtomatik hesablamaq barədə addım-addım danışırıq.

OMR nədir və cavab kartı necə işləyir?

OMR (ingiliscə Optical Mark Recognition — optik işarə tanıma) kağız üzərində qaralanmış dairələri (bubble) avtomatik oxuyan texnologiyadır. İştirakçı hər sualın qarşısındakı A, B, C, D, E dairələrindən birini qaraldır, proqram isə vərəqin şəklini analiz edərək hansı variantın seçildiyini müəyyən edir və cavabı düzgün cavabla müqayisə edir. Beləliklə, test yoxlanışı dəqiqələr içində, insan səhvi olmadan başa çatır.

Testbank-da OMR üçün xüsusi skaner və ya bahalı avadanlıq lazım deyil: adi printer, A4 kağız və smartfon kamerası kifayətdir.

Kağız imtahanı üçün hazırlıq

İstənilən imtahanı həm onlayn, həm də kağız üzərində keçirmək olar. İmtahanın tənzimləmələrində Kağız versiya açarını yandırın — imtahan sabit başlanğıc vaxtı ilə keçiriləcək. İstəsəniz imtahanı yalnız kağız üzərində keçirə, iştirakçıların özlərinin onlayn qeydiyyatdan keçməsinə də icazə verə bilərsiniz. Hər iştirakçı unikal iştirak kodu alır; bu kod üz qabığında və cavab vərəqində çap olunur.

Sualları redaktorda qura və ya hazır PDF sual kitabçası yükləyib yalnız cavab açarını (düzgün cavabları) daxil edə bilərsiniz. Hər fənn üçün sual sayını, variant sayını, balı və cərimə balını ayrıca təyin etmək mümkündür.

1-ci addım: cavab vərəqinin dizaynı

Qısa yol: Hesabım > Cavab vərəqləri

Cavab vərəqləri bölməsində təşkilatınızın təkrar istifadə olunan vərəq dizaynlarını yaradırsınız. Dizayner A4 səhifəni çapda olacağı kimi, real ölçüdə göstərir. Palitradan blokları səhifəyə sürükləyin:

Variant sətirləri — qapalı suallar üçün A–E dairələri;
Rəqəmli cavablar — açıq tipli (kodlaşdırılan) suallar üçün rəqəm dairələri, lazım olduqda vergüllə;
Uyğunluq — uyğunlaşdırma sualları üçün cədvəl;
Mətn qutusu və ayırıcı xətt — başlıqlar, təlimatlar və bölmələr üçün.

Ağıllı xətlər blokları avtomatik düzləndirir, Sürətli qurma isə bir neçə kliklə bütöv vərəq yaradır — məsələn, hər biri 20 qapalı və 5 açıq suallı beş bölmə. Beləliklə, blok imtahanı, buraxılış imtahanı və ya magistratura sınağı formatına bənzər cavab kartını bir neçə dəqiqəyə hazırlamaq olar. Vərəqin arxa səhifəsi də ola bilər.

OMR cavab vərəqinin dizayneri — cavab kartının hazırlanması

Dizaynı imtahanda istifadə etməzdən əvvəl Sınaq vərəqi ilə yoxlayın: vərəqi çap edin, bir neçə dairəni qaraldın və telefonla çəkin — sistem hər oxunan işarəni göstərəcək.

2-ci addım: cavab kartlarının çapı

Qısa yol: Hesabım > İmtahanlar > Hər bir imtahanın qarşısındakı printer işarəsi

Çap materialları səhifəsində hər variant üçün sual kitabçasını açır, sonra bütün (və ya seçilmiş) iştirakçılar üçün üz qabıqlarını və fərdi cavab vərəqlərini PDF kimi yaradırsınız. Hər vərəqdə iştirakçının adı, iştirak kodu və vərəqin alt kənarında skanerin iştirakçını tanıması üçün xüsusi zolaq olur. Üz qabığındakı QR kod iştirakçını birbaşa nəticə səhifəsinə aparır.

Bütün variantlar üçün bir vərəq, ya da hər variant üçün ayrıca vərəq seçə bilərsiniz. Sistem hər dizaynı imtahanın strukturu ilə avtomatik yoxlayır və vərəqdə yeri olmayan və ya uyğun gəlməyən sualları əvvəlcədən xəbərdar edir — belə suallar əl ilə qiymətləndirilir.

Çap materialları: üz qabıqları, fərdi cavab vərəqləri və dizaynın imtahana uyğunluq yoxlaması

Vacib: vərəqləri A4 kağızda 100% miqyasla („həqiqi ölçü”) çap edin ki, künc kvadratları və alt zolaq kəsilməsin.

3-cü addım: cavab kartlarının skan edilməsi

Qısa yol: Hesabım > İmtahanlar > Hər bir imtahanın qarşısındakı skanner işarəsi

İmtahandan sonra doldurulmuş vərəqləri Vərəqləri skan et səhifəsinə yükləyin: JPG, PNG şəkillər və ya skanerdən çıxan çoxsəhifəli PDF (bir dəfəyə 100 səhifəyə qədər). Skaner yoxdursa, Şəkil çək düyməsi ilə birbaşa telefon kamerası ilə çəkin — vərəqin istənilən istiqamətdə çəkilməsi problem deyil.

OMR cavab vərəqlərinin skan edilməsi — telefonla test yoxlama

Hər vərəq oxunduqdan sonra düzləndirilmiş şəkil üzərində işarələr rəngli halqalarla göstərilir:

mavi — düzgün cavab;
qırmızı — səhv cavab;
yaşıl qırıq xətt — iştirakçının boş buraxdığı düzgün cavab;
narıncı nöqtəli xətt — sayılmayan zəif (silinmiş) işarə.

Birdən çox qaralanmış dairə, zəif işarə və ya oxunmayan rəqəm olan sətirlər ayrıca vurğulanır. Eyni vərəq iki dəfə yüklənərsə, sistem xəbərdarlıq edir. Lazım olan düzəlişi edib Yadda saxla və qiymətləndir düyməsini basın, ya da xəbərdarlığı olmayan bütün vərəqləri bir kliklə qiymətləndirin.

4-cü addım: nəticələr

Hər iştirakçı iştirak kodunu daxil etməklə (və ya üz qabığındakı QR kodu oxutmaqla) nəticəsini hesab açmadan görə bilir: toplanan bal və hər sual üzrə ətraflı baxış. Müəllim isə vərəqdə olmayan və ya açıq tipli sualları eyni ekranda əl ilə qiymətləndirir, şərh yazır.

OMR ilə əl ilə yoxlamanın müqayisəsi

Meyar	Əl ilə yoxlama	Testbank OMR
100 cavab kartının yoxlanışı	Bir neçə saat	Bir neçə dəqiqə
Səhv ehtimalı	Yüksək	Minimal, şübhəli işarələr ayrıca göstərilir
Avadanlıq	—	Printer və smartfon
Nəticələrin çatdırılması	Siyahı, zəng	İştirak kodu və QR ilə onlayn

Uğurlu skan üçün məsləhətlər

Dairələri qara və ya mavi qələmlə, tam və səliqəli qaraldın.
Səhv işarəni pozanla yaxşıca silin — zəif izlər sayılmır, amma yoxlama üçün vurğulanır.
Şəkil çəkərkən vərəqin dörd künc kvadratı kadrda olsun, işıq bərabər düşsün.
İki səhifəli vərəqlərdə hər iki tərəfi skan edin.
Vərəqi büküb əzməyin və alt kənardakı zolağın üstündən yazmayın.

Tez-tez verilən suallar

OMR skaner almaq lazımdırmı?

Xeyr. Cavab kartlarını adi ofis skaneri və ya smartfon kamerası ilə oxutmaq olar.

Hər variant üçün ayrı cavab kartı lazımdırmı?

Məcburi deyil — bütün variantlar üçün bir vərəq dizaynı və ya hər variant üçün ayrıca dizayn seçə bilərsiniz.

Açıq tipli suallar necə yoxlanılır?

Rəqəmli cavablar rəqəm dairələri ilə avtomatik yoxlanılır. Mətnli cavablar isə müəllim tərəfindən əl ilə qiymətləndirilir.

Şagird nəticəsini necə görür?

Üz qabığındakı QR kodu oxudaraq və ya iştirak kodunu nəticə səhifəsinə daxil edərək — qeydiyyat tələb olunmur.

Növbəti sınaq imtahanınızı kağız üzərində keçirməyi planlaşdırırsınız? Testbank-da ilk cavab vərəqi dizaynınızı yaradın və yoxlama vaxtını saatlardan dəqiqələrə endirin.

Açar sözlər: OMR, cavab kartı, cavab vərəqi, OMR cavab vərəqi, cavab kartının hazırlanması, cavab kartı skan, optik oxuma, test yoxlama proqramı, sınaq imtahanı, kağız imtahan, blok imtahanı, buraxılış imtahanı, avtomatik qiymətləndirmə, telefonla test yoxlama, onlayn nəticə.

Cavab kartlarının (OMR vərəqlərinin) hazırlanması və skan edilməsi